Freelancer Online Sitelerde Verilen Hizmetlerin Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ve KDV Kanunu Karşısındaki Durumu

reelancer olarak internet üzerinden hizmet vermek, günümüzde birçok kişi için önemli bir gelir kaynağı haline gelmiştir. Web tasarımı, yazılım, grafik tasarım, dijital pazarlama, SEO, danışmanlık, çeviri, video kurgu, sosyal medya yönetimi ve benzeri birçok hizmet Bionluk, Armut, Upwork, Fiverr ve benzeri online platformlar üzerinden müşterilere sunulabilmektedir.

Ancak freelancer olarak bir platform üzerinden hizmet verilmesi, elde edilen gelirin otomatik olarak vergiden istisna olduğu anlamına gelmez. Freelancer Online Sitelerde Verilen Hizmetlerin Vergi Usul Kanunu

Vergisel açıdan temel olarak üç ayrı konu değerlendirilmelidir:

• Faaliyetin ticari kazanç mı, serbest meslek kazancı mı olduğu,

• Hizmetin Vergi Usul Kanunu kapsamında nasıl belgelendirileceği,

• Elde edilen gelir ve hizmetin KDV karşısındaki durumu.

Bunun yanında, 1 Ocak 2024'ten itibaren internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan belirli hizmetler için Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/B kapsamında özel bir kazanç istisnası da bulunmaktadır. Ancak bu istisnanın kapsamı sınırlıdır ve her freelancer faaliyetine otomatik olarak uygulanmaz.

Freelancer Olmak Vergi Mükellefiyeti Gerektirir mi?/Freelancer Online Sitelerde Verilen Hizmetlerin Vergi Usul Kanunu

Freelancer kelimesi tek başına bir vergi mükellefiyeti türü değildir.

Vergisel değerlendirmede önemli olan kişinin fiilen ne yaptığı, faaliyetin devamlılığı, hizmetin niteliği ve faaliyetin nasıl yürütüldüğüdür.

Örneğin bir kişi düzenli olarak:

• Web sitesi tasarlıyor,

• Yazılım geliştiriyor,

• SEO hizmeti veriyor,

• Grafik tasarım yapıyor,

• Sosyal medya yönetiyor,

• Danışmanlık veriyor

ve bu faaliyetlerden sürekli gelir elde ediyorsa, faaliyetin niteliğine göre ticari veya serbest meslek kazancı yönünden mükellefiyet gündeme gelebilir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 65. maddesinde serbest meslek faaliyeti; esas olarak şahsi mesaiye, mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve işverene bağlı olmadan kişinin kendi nam ve hesabına yürüttüğü faaliyet olarak tanımlanmaktadır.

Dolayısıyla "Freelancer olduğum için vergi ödemem gerekmiyor" şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.

Freelancer Faaliyeti Ticari Kazanç mı, Serbest Meslek Kazancı mı?

Bu ayrım özellikle önemlidir.

Gelir Vergisi Kanunu'nda ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar ticari kazanç olarak; belirli nitelikleri taşıyan şahsi mesleki faaliyetlerden elde edilen gelirler ise serbest meslek kazancı olarak değerlendirilebilir.

Örneğin bir kişinin kendi ürettiği ürünleri internet üzerinden sürekli şekilde satması ile uzmanlığına dayanarak müşterilerine yazılım veya danışmanlık hizmeti vermesi aynı vergisel yapıda değerlendirilmeyebilir.

Bu nedenle freelancer faaliyetinin;

faaliyetin niteliği + devamlılık + organizasyon yapısı + kişinin uzmanlığı + müşteriye sunulan hizmet

birlikte değerlendirilerek sınıflandırılması gerekir.

Online Platform Üzerinden Hizmet Vermek Vergi Durumunu Değiştirir mi?

Bir freelancer'ın müşterisini Instagram'dan, kendi web sitesinden, Bionluk'tan, Upwork'ten veya başka bir platformdan bulması tek başına faaliyetin vergi niteliğini değiştirmez.

Önemli olan platformun kendisi değil, platform üzerinden gerçekleştirilen faaliyetin niteliğidir.

Örneğin;

Freelancer → Upwork → Web tasarım hizmeti → Müşteri

şeklindeki işlemde Upwork'ün kullanılması, elde edilen geliri kendiliğinden vergiden istisna hale getirmez.

Aynı şekilde:

Freelancer → Armut → Danışmanlık hizmeti

işleminde de platform kullanılması tek başına vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Nitekim GİB'in 2026 tarihli bir özelgesinde Instagram ve Armut gibi platformlar üzerinden verilen psikolojik danışmanlık hizmetlerinin GVK mükerrer 20/B kapsamında değerlendirilmesi incelenmiş ve değerlendirmede hizmetin niteliği ile kanundaki istisna şartları esas alınmıştır.

Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 20/B İstisnası

Freelancerlar açısından en çok merak edilen konulardan biri GVK mükerrer 20/B kapsamında internet üzerinden sunulan bazı hizmetlere ilişkin gelir vergisi istisnasıdır.

1 Ocak 2024'ten itibaren kapsam genişletilerek internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden verilen;

• Bireysel kurs,

• Eğitim,

• Veri işleme,

• Veri geliştirme,

• Ürün tanıtımı

gibi belirli hizmetlerden elde edilen kazançlar da düzenlemenin kapsamına alınmıştır.

Ancak burada çok önemli bir ayrım bulunmaktadır:

İnternet üzerinden verilen her freelancer hizmeti mükerrer 20/B kapsamında değildir.

Örneğin kişinin yaptığı iş kanunda belirtilen hizmet türleriyle örtüşmüyorsa, sırf hizmet internet üzerinden veriliyor diye bu istisnadan yararlanılması mümkün olmayabilir. GİB özelgelerinde de mükerrer 20/B kapsamına girmeyen faaliyetlerin genel hükümlere göre vergilendirileceği açıkça belirtilmektedir.

20/B İstisnasından Yararlanmak İçin Banka Hesabı Şartı

Mükerrer 20/B kapsamındaki istisnadan yararlanmak isteyen gerçek kişilerin Türkiye'de kurulu bankalarda bu faaliyetlere ilişkin bir hesap açması ve faaliyete ilişkin tüm hasılatı münhasıran bu hesap üzerinden tahsil etmesi gerekir.

Banka, bu hesaba aktarılan hasılat üzerinden aktarım tarihinde %15 gelir vergisi tevkifatı yapar.

Örneğin istisna şartlarını taşıyan bir freelancer'ın bu kapsamda:

100.000 TL

hasılat elde ettiğini varsayalım.

Banka tarafından:

100.000 × %15 = 15.000 TL

gelir vergisi tevkifatı yapılır.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, %15 kesintinin her freelancer için geçerli genel bir freelancer vergisi olmadığıdır.

Bu uygulama yalnızca GVK mükerrer 20/B kapsamındaki faaliyet ve şartlar için geçerlidir.

20/B Kapsamındaki Hizmetlerde KDV Var mı?

Mükerrer 20/B kapsamındaki kazançlara konu teslim ve hizmetler için ayrıca önemli bir KDV düzenlemesi bulunmaktadır.

KDV Kanunu'nun 17/4-a maddesi kapsamında, GVK mükerrer 20/B kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler KDV'den istisna edilmiştir.

Dolayısıyla şartları sağlayan bir freelancer açısından:

20/B kapsamındaki faaliyet

→ Gelir Vergisi istisnası

→ Banka üzerinden %15 tevkifat

→ İlgili teslim/hizmet bakımından KDV istisnası

şeklinde özel bir vergilendirme yapısı ortaya çıkabilir.

Ancak faaliyet 20/B kapsamına girmiyorsa bu KDV istisnası da otomatik olarak uygulanmaz.

Freelancerlar İçin KDV Uygulaması

20/B istisnası dışında kalan ve Türkiye'de gerçekleştirilen ticari veya serbest meslek faaliyetleri kapsamında yapılan hizmetler genel olarak KDV'nin konusuna girebilir.

KDV Kanunu'nun 1. maddesinde Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu düzenlenmiştir.

Örneğin bir freelancer;

Web tasarım → müşteri → Türkiye

şeklinde hizmet veriyorsa ve faaliyet 20/B istisnasına girmiyorsa, KDV yönünden genel hükümler değerlendirilir.

Bu nedenle freelancer'ın:

• Müşterisinin kim olduğu,

• Hizmetin niteliği,

• Hizmetin nerede gerçekleştirildiği,

• Hizmetten nerede faydalanıldığı,

• 20/B kapsamında olup olmadığı

ayrıca incelenmelidir.

Freelancer Platformundan Gelen Ödeme Nasıl Değerlendirilir?

Örneğin bir freelancer Upwork üzerinden 2.000 USD tutarında bir proje tamamladı.

Platform;

• müşteriden ödemeyi tahsil ediyor,

• kendi komisyonunu kesiyor,

• kalan tutarı freelancer'a aktarıyor.

Burada önemli olan yalnızca banka hesabına geçen net tutara bakmak değildir.

Brüt hizmet bedeli, platform komisyonu, ödeme tarihi, döviz kuru ve düzenlenecek belge birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle platformun yurtdışında bulunması halinde ayrıca;

• platform komisyonunun niteliği,

• yurt dışından alınan hizmet,

• KDV sorumluluğu,

• kur farkları

gibi konular gündeme gelebilir.

Bu nedenle platformdan gelen ödeme ile müşteriye sunulan hizmet bedelinin birbirinden ayrıştırılması önemlidir.

Freelancerlar İçin En Sık Yapılan Vergi Hataları

1. "Online çalışıyorum, vergi yok" düşüncesi

İnternetten hizmet vermek tek başına vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

2. Her freelancer hizmetini 20/B kapsamında görmek

20/B yalnızca kanunda belirtilen faaliyet ve şartları sağlayan gerçek kişiler için uygulanabilir.

3. Bankaya gelen net tutarı gelir kabul etmek

Platform komisyonları ve ödeme yapısı ayrıca incelenmelidir.

4. Belge düzenlememek

Serbest meslek faaliyetinde belge düzeni VUK açısından önemlidir.

5. Yurt dışı müşteride otomatik KDV'siz işlem yapmak

Hizmet ihracı şartlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

6. Platform komisyonunu dikkate almamak

Özellikle yabancı platformların komisyonları ayrıca incelenmelidir.

Freelancer olarak online platformlarda hizmet vermek, vergi mevzuatı açısından platformun adına veya kullanılan web sitesine göre değil, gerçekleştirilen faaliyetin niteliğine ve ilgili kanunlarda yer alan şartlara göre değerlendirilmelidir.

Gelir Vergisi Kanunu açısından faaliyetin ticari kazanç veya serbest meslek kazancı niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir. Vergi Usul Kanunu açısından belge düzeni kurulmalı; serbest meslek faaliyeti söz konusu olduğunda e-SMM yükümlülükleri dikkate alınmalıdır. KDV açısından ise hizmetin Türkiye'de gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, nerede faydalanıldığı ve varsa istisna hükümleri incelenmelidir.

Özellikle GVK mükerrer 20/B kapsamında internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan belirli hizmetlere getirilen istisna, freelancerlar açısından önemli bir düzenlemedir. Ancak bu düzenlemenin kapsamına girmeyen her türlü freelance hizmetin otomatik olarak istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle freelancer olarak online platformlardan düzenli gelir elde eden kişilerin, faaliyetin niteliğini, belge düzenini, KDV durumunu ve varsa 20/B şartlarını işe başlamadan önce birlikte değerlendirmesi önem taşır.